Oorlog in Iran: wat merk je ervan in je portemonnee?
Geplaatst op 03 maart 2026
Het zal je niet ontgaan zijn, op 28 februari vielen de Verenigde Staten en Israël samen Iran aan. Sindsdien heeft Iran de Straat van Hormuz afgesloten, een smalle doorgang waar normaal gesproken een groot deel van de wereldwijde olie en gas doorheen wordt verscheept. Dat heeft gevolgen die je ook in Nederland merkt. Energie wordt duurder, tanken kost nu al meer en zelfs de hypotheekrente kan gaan stijgen. In dit artikel leggen we uit wat er speelt en waar je op kunt letten.
Energie en brandstof worden duurder
De olieprijs steeg direct na de aanval met meer dan 12 procent. Dat is de grootste stijging in vier jaar. Dat komt doordat er via de Straat van Hormuz normaal gesproken zo’n 20 procent van alle olie ter wereld wordt vervoerd. Nu die route grotendeels geblokkeerd is, is er minder olie beschikbaar en stijgt de prijs. Als het conflict lang duurt, kan de olieprijs verder oplopen. Sommige analisten houden rekening met een prijs van 100 tot 120 dollar per vat – ruim boven het niveau van voor de oorlog.
Ook gas is fors duurder geworden. In het eerste weekend na de aanval steeg de gasprijs met ruim 30 procent. Dat komt op een lastig moment: de Nederlandse gasvoorraden zijn na de winter laag en moeten de komende maanden weer worden aangevuld. Hogere gasprijzen werken uiteindelijk door in de energierekening. Heb je een variabel energiecontract? Dan merk je dit het snelst. Maar ook bij een vast contract kan de volgende verlenging flink duurder uitvallen.
Aan de pomp stijgen de prijzen ook. De benzineprijs volgt de olieprijs meestal binnen een paar dagen tot weken. Duurder tanken raakt niet alleen je eigen portemonnee, maar maakt ook het transport van producten duurder. En dat werkt uiteindelijk door in de prijzen van bijvoorbeeld boodschappen.
Hypotheekrente kan gaan stijgen
Wat je misschien minder snel ziet, maar wat wel veel impact kan hebben, is het effect op de hypotheekrente. Die rente hangt sterk samen met de rente op langlopende staatsobligaties, ofwel leningen die overheden uitgeven. In onzekere tijden kan die rente twee kanten op bewegen. Beleggers die op zoek gaan naar veiligheid kopen staatsobligaties, wat de rente omlaag duwt. Maar als beleggers verwachten dat de prijzen gaan stijgen door duurdere energie, dan willen ze juist een hogere vergoeding – en dat duwt de rente omhoog.
Op dit moment lijkt de angst voor prijsstijgingen de overhand te hebben. De hypotheekrente voor 10 jaar vast lag begin 2026 rond de 3,5 procent. Als het conflict aanhoudt, kan die richting 4 procent of hoger gaan. Dat scheelt flink. Op een hypotheek van €300.000 betekent een half procentpunt extra al gauw meer dan €100 per maand aan hogere lasten. Wie binnenkort een hypotheek wil afsluiten of de rente moet verlengen, doet er goed aan hier rekening mee te houden.
Stijgende prijzen en het beleid van de ECB
De Europese Centrale Bank (ECB) had begin 2026 de rente op 2 procent gezet, na meerdere verlagingen in 2025. De inflatie leek onder controle. Maar de oorlog in Iran gooit roet in het eten. ECB-hoofdeconoom Philip Lane waarschuwde begin maart dat een lang conflict de inflatie in Europa met bijna 1 procent kan opdrijven, terwijl de economische groei juist daalt.
Dat brengt de ECB in een lastige positie. Normaal verhoogt een centrale bank de rente om stijgende prijzen af te remmen. Maar als tegelijk de economie krimpt, helpt een hogere rente niet. Die maakt het juist moeilijker voor bedrijven en consumenten. Deze combinatie van stijgende prijzen en een haperende economie wordt wel stagflatie genoemd. Voorlopig houdt de ECB de rente gelijk en wacht ze af. Maar als de energieprijzen lang hoog blijven, kan de bank gedwongen worden om in te grijpen, met gevolgen voor de kosten van lenen en je dagelijkse uitgaven.
Wat kun je zelf doen?
De situatie verandert snel en niemand weet precies hoe het verder gaat. Toch zijn er een paar dingen die je nu kunt bekijken. Heb je een variabel energiecontract? Ga dan na of het slim is om over te stappen naar een vast tarief, zolang dat nog kan tegen een redelijke prijs. Moet je binnenkort een hypotheek afsluiten of verlengen? Dan kan het verstandig zijn om de rente voor een langere periode vast te zetten, zodat je beschermd bent tegen verdere stijgingen. Al is het raadzaam om niet in de paniekstand te schieten en te reageren op de waan van de dag.
Bekijk ook of je voldoende geld achter de hand hebt voor onverwachte extra kosten. Hogere uitgaven aan energie, brandstof en boodschappen kunnen je maandbudget onder druk zetten. Even stilstaan bij je financiële situatie is op dit moment geen overbodige luxe.
Hoe lang het conflict duurt en hoe groot de gevolgen uiteindelijk worden, weet niemand. De scenario’s lopen ver uiteen. Maar duidelijk is dat de oorlog in Iran niet alleen een kwestie is van het Midden-Oosten. De gevolgen raken de energieprijzen, de rente, de inflatie en uiteindelijk het dagelijks leven van miljoenen Nederlanders. Wil je bekijken of jouw hypotheeksituatie nog aansluit op alle ontwikkelingen? We kijken graag met je mee.
